شرط لازم مبارزه با فساد

عباس عبدی - روزنامه نگار:تقریبا روزی نیست که اخبار دادگاه های مالی و فساد مالی شنیده نشود و معلوم نیست تعداد پرونده هایی که به مرور مفتوح می شود از تعداد پرونده های مختومه بیشتر نباشد.

شرط لازم مبارزه با فساد

و جالب تر اینکه رسیدگی ها در برخی از موارد علنی نیست و گزارش هایی که از جلسات دادرسی داده می شود یک سویه است و دفاعیه های متهمان به نحو درستی بازتاب پیدا نمی کند. هدف از دادرسی عادلانه انتقام گیری از افراد نیست. هدف اجرای عدالت است. بی عدالتی حتی در مورد یک متهم و حتی یک مجرم به همان اندازه فعل آن مجرم زشت یا حتی زشت تر است. فارغ از این نکته و در عین تأیید هرگونه رسیدگی های عادلانه و مشخص مجازات منصفانه برای مجرمان، صریحا باید گفت که نقطه آغاز برنامه مبارزه با فساد، مجازات مفسدان نیست، بلکه این باید نقطه پایانی باشد. نقطه آغاز مبارزه با فساد، پیشگیری از فساد است.

افراد فاسد نیز به نوعی قربانی این زمینه ها هستند. مبارزه با فساد ابعاد گوناگونی دارد. اصلاح مقررات و ساختارها، سپس تقویت و باز گذاشتن دست نهادهای نظارتی و به طور مشخص رسانه ها و مطبوعات و دفاع از امنیت و حقوق افشاگران فساد، رکن اساسی گام های اولیه برای مبارزه با فساد است. جامعه ای که این گام های ضروری اولیه را در مبارزه با فساد برندارد، در ایستگاه پایانی مبارزه با فساد نیز پیروز نخواهد شد. این تصور که ریشه فساد فقط وجود افراد ناسالم است، اشتباه محض است.

چه بسیار افراد خیرخواهی که نظام بوروکراتیک دولت را خراب کردند و مقررات را شخصی نمودند با این هدف که کارها سریع تر انجام شود، ولی در نهایت فساد را به نحو بی سابقه ای در ادارات گسترش دادند. یا افراد دیگری که از روی خیرخواهی و برای جلوگیری از فساد مقررات پشت مقررات تصویب و ابلاغ کردند، ولی در نهایت این مقررات جز به افزایش فساد منجر نشد.

بنابراین در کنار و یا حتی مقدم بر مبارزه کیفری با افراد فاسد، باید مبارزه مبنایی با فساد را آغاز کرد، و الا با وجود وضعیت فعلی، خط تولید نظام اداری ایران همچنان فاسدپرور خواهد بود. یکی از مهم ترین اجزای ساختاری در مقابله با فساد، وجود قدرتمند رسانه های سنتی و نیز رسانه های جدید هستند. رسانه های سنتی مثل مطبوعات و رادیو و تلویزیون همواره نقشی مؤثر در مبارزه با فساد داشته اند. ولی عناصر طرفدار فساد می کوشند تا از چند طریق این میدان را برای ایفای نقش آنان محدود کنند. اول از طریق در اختیار دریافت مالکیت و در نتیجه مدیریت این رسانه ها و به تعبیر دقیق تر از این طریق استقلال روزنامه ها و روزنامه نگاران را در عمل نقض می کنند.

شیوه دوم تصویب و اعمال مقررات کِشدار و محدودکننده است. با مواد قانونی کشدار می توان هر خبر یا گزاره ای را مشمول مقررات کیفری کرد و برای رسانه و روزنامه نگار محدودیت ایجاد کرد.

شیوه سوم سلب امنیت از این حرفه و بیرون رفتن روزنامه نگاران مستقل از حوزه خبری و تحلیلی است. در چنین محیطی گزارش های تحقیقی که افشاگر فساد است، دیده نمی شود. در نتیجه تمام بار مبارزه با فساد بر دوش ضابطان قضایی و دادگاه گذاشته می شود که اولا انجام مطلوب این کار در توان آنان نیست و ثانیا می توانند با متخلفان زد و بند کرده و مانع از اقدام جدی علیه فساد شوند.

شبکه های مجازی نیز مدت هاست که وارد میدان نظارت اجتماعی شده اند و در این راه به قدرت مؤثری در مبارزه با ناراستی ها تبدیل شده اند. کمتر کسی فراموش کرده است که در سال 1370 و هنگامی که فیلم ضرب و شتم پلیس لس آنجلس علیه یک راننده تاکسی منتشر شد سرآغاز تغییر نسبی رفتار پلیس آمریکا در قلمرو عمومی بود. از آن زمان تاکنون تحولات فناوری و قدرت انتشار فیلم حتی به صورت برخط چنان گسترش یافته است که قدرت بزرگی را برای نظارت های مردمی بر اعمال و رفتار کارکنان حکومتی می دهد. بنابراین فرایند موجود در مبارزه با فساد اگر همراه با افزایش قدرت رسانه های مستقل و تأمین امنیت روزنامه نگاران نباشد، به طور قطع دیر یا زود به بن بست خواهد رسید.

منبع: همشهری آنلاین
انتشار: بروزرسانی: 18 مهر 1398 شناسه مطلب: 341

به "شرط لازم مبارزه با فساد" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "شرط لازم مبارزه با فساد"

نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید